السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )

60

تفسير الميزان ( فارسي )

( دنبال اثر دو تا از آيه هاى قرآن مىگردم پيدايش نمىكنم يكى آيه : « ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ » است كه هر چه دعا مىكنيم استجابتى نمىبينيم فرمود : يعنى مىپندارى خدا خلف وعده مىكند ؟ عرضه داشتم : نه ، فرمود : پس چى ؟ عرضه داشتم نمىدام علتش چيست ، فرمود ليكن من علتش را برايت مىگويم ، كسى كه خدا را در دستوراتش اطاعت كند ، آن گاه در جهتى كه بايد ، دعا كند دعايش اجابت مىشود ، عرضه داشتم جهت دعا چيست ؟ فرمود : اينكه قبل از دعا خدا را حمد و تمجيد گويى ، و نعمتهايى كه به تو داده برشمارى ، و شكر بگزارى ، و سپس بر محمد و آل او صلوات بفرستى ، آن گاه گناهان خود را به ياد آورده از آنها طلب مغفرت كنى ، آن گاه به دعا بپردازى ، اين است جهت دعا ، آن گاه پرسيد : آيه دوم چيست ؟ عرضه داشتم : آيه شريفه : « وَما أَنْفَقْتُمْ مِنْ شَيْءٍ فَهُوَ يُخْلِفُه » « 1 » است براى اينكه من انفاق مىكنم و خلفى و اثرى نمىبينم ، فرمود : آيا مىپندارى خداى تعالى خلف وعده مىكند ؟ عرضه داشتم : نه ، فرمود : پس چى ، عرض كردم : نمىدانم ، فرمود : اگر كسى از راه حلالش كسب روزى كند ، و در راه حقش انفاق نمايد يك درهم انفاق نمىكند مگر آنكه خدا نظير و عوض آن را به او مىدهد . « 2 » مؤلف : توجيه اين حديث و امثال آن ، كه در باب آداب دعا وارد شده ، روشن است ، براى اينكه همه مىخواهند بنده را به حقيقت دعا و درخواست نزديك سازند . و در الدر المنثور است كه ابن عمر گفت : رسول خدا ص فرمود : خدا وقتى مىخواهد دعاى بنده را مستجاب كند حالت دعا به او مىدهد . و نيز ابن عمر از رسول خدا ص نقل كرده كه فرمود : كسى كه در دعا را به رويش گشوده باشند حتما درهاى رحمت را نيز به رويش گشوده‌اند . و در روايتى ديگر فرموده از شما كسى كه در دعا به رويش باز شود درهاى بهشت به رويش باز شده . « 3 » مؤلف : اين معنا از طرق ائمه اهل بيت ع نيز روايت شده ، فرموده‌اند كسى كه حالت دعايش داده باشند ، اجابتش نيز داده‌اند ، و معناى اين گونه احاديث از بيان گذشته ما روشن گرديد .

--> ( 1 ) سوره سبا آيه 39 ( 2 ) بحار الانوار ج 93 ص 316 ( 3 ) بحار الانوار ج 69 ص 409 حديث 114